Πρόσφατα ο Τζάκ Λιού, υπουργός οικονομικών των Η.Π.Α, δήλωσε πως «πρέπει να αποφευχθεί η ανταγωνιστική υποτίμηση νομισμάτων»¹. Τι εννοούσε όμως με το παραπάνω ο Τζάκ Λιού και γιατί οι τιμές του χρυσού ανεβαίνουν ραγδαία απο τις απαρχές τις νέας χιλιετίας ; Τα παραπάνω ερωτήματα θα αναλυθούν στις επόμενες γραμμές.
Καταρχάς, για να γίνει κατανοητή η κατάσταση που επικρατεί, πρέπει να γίνει αντιληπτό το τι συμβαίνει αυτή την στιγμή στις Η.Π.Α. Πρόκειται για ένα κράτος υπερχρεωμένο, που μάλιστα έχει αναθεωρήσει 74 φορές το νομικό όριο του χρέους του (debt ceiling)², όμως όπως έχει δηλώσει και ο πρόεδρος της κεντρικής τους τράπεζας, δεν έχουν πρόβλημα καθώς μπορούν να τυπώσουν όσα δολάρια χρειάζονται ώστε να το αποπληρώσουν (ακολουθεί το απόσπασμα).
Αυτό που (σκοπίμως) δεν ανέφερε όμως ο πρόεδρος της FED, είναι το τι αξία θα έχουν αυτά τα δολάρια που θα τυπωθούν. Αυτό όμως είναι κάτι που δεν ενδιαφέρει και πολύ την Αμερικανική κυβέρνηση, καθώς αυτή θα καταφέρει και να αποπληρώσει τα χρέη της και να ρίξει τους μισθούς των εργαζομένων της ώστε να ανταγωνιστεί χώρες όπως την Κίνα.
Ιστορικά, η υποτίμηση του δολαρίου έχει ήδη ξεκινήσει απο το 1972, όταν ο Νίξον κατάργησε τον «κανόνα του χρυσού» όπου κάθε δολάριο αντιστοιχούσε σε μια συγκεκριμένη ποσότητα χρυσού, μετατρέποντάς το σε ένα νόμισμα όπου η αξία του εξαρτάται καθαρά απο την πίστη που έχει ο κόσμος σε αυτό.
Μη έχοντας οι Η.Π.Α κάποιο μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής (όπως είχανε μετά τον Β' ΠΠ, όπου και ήταν ο λόγος που επικράτησε το δολάριο) και όντας πλέον ένα νόμισμα που βασίζεται στην πίστη, αυτό που κρατάει ακόμα το δολάριο σε μια σχετικά καλή ισοτιμία είναι ότι είναι το νόμισμα πάνω στο οποίο εμπορεύεται το πετρέλαιο.
Η νομισματική πολιτική των Η.Π.Α όμως είναι προφανές πως προκαλεί αντιδράσεις στις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, οι οποίες ήδη απ' το 1973 αντιδράσανε προκαλώντας την τότε «Πετρελαϊκή κρίση», η οποία αν και είχε αφορμή τον «Πόλεμο των έξι ημερών», αίτιο είχε την απόρριψη του κανόνα του χρυσού απο τις Η.Π.Α για την οποία ο ΟΠΕΚ δήλωνε ότι, από τότε και στο εξής, θα τιμολογούσε το βαρέλι πετρελαίου έναντι χρυσού³.
Άλλες αντιδράσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών ήταν όταν το Ιράκ δήλωσε πως πλέον δέχεται και ευρώ ως μέσο συναλλαγής⁴ και όταν ο Καντάφι στην Λιβύη προσπάθησε να δημιουργήσει ένα δικό του χρυσό νόμισμα και να πληρώνεται σε αυτό⁵.
Είναι προφανές λοιπόν πως κάποιο άλλο νόμισμα πρόκειται να διαδεχθεί το δολάριο. Αν και χάρης την μεγάλη εξαγωγική οικονομία της Κίνας το Κινεζικό Ρενμινμπί (Γιουάν) θα μπορούσε να είναι αυτό, ο Ασιατικός Καπιταλισμός προτιμά -μεταξύ άλλων- ασταθή νομίσματα για να προσφέρει μικρότερους μισθούς (αν και υπάρχουν και τρίτοι τρόποι για να κάνει κανείς αυτό, π.χ στην Ευρώπη εφαρμοζεται ως «λιτότητα»).
Αν και ούτε και για το Ευρώ ισχύει ο κανόνας του χρυσού ώστε να αντιστοιχεί σε μια εγγυημένη ποσότητα πλούτου και να θεωρείται έμπιστο, δείχνει να κερδίζει έδαφος έναντι του δολαρίου λόγω του ότι η ισοτιμία του είναι πιο σταθερή σε σχέση με τα υπόλοιπα νομίσματα.
Παρ' αυτά, οι πιθανότητες να επιστρέψει ο κανόνας του χρυσού για κρατικά νομίσματα είναι ελάχιστες (για το δολάριο συγκεκριμένα, είναι μηδαμινές), ταυτόχρονα χάνεται η εμπιστοσύνη πρός όλα τα παραστατικά νομίσματα, οπότε όπως όλα δείχνουν το νόμισμα που θα επικρατήσει άτυπα είναι ο χρυσός, και μια ματιά στις τιμές του είναι αρκετές για να το καταλάβει κανείς, καθώς απ' το 1996 μέχρι σήμερα, η τιμή του έχει τριπλασιαστεί⁶ ⁷ ⁸.
Πολλές αναλύσεις βλέπουν το χρυσό ως φούσκα. Μακροπρόθεσμα είναι. Είναι γενική αλήθεια πως ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα σκληρό νόμισμα (έστω ακόμα και άτυπα), και μελλοντικά θα έρθει κάποια στιγμή που οι Καπιταλιστές παρακεινούμενοι απο τις ευκαιρίες που προσφέρει η εξαθλιωση της οικονομικής κρίσης θα αρχίσουν να επενδύουν τον χρυσό που συγκεντρώνουν σήμερα. Κατά προσωπική εκτίμηση, πρόκεται για μια βεβιασμένη εκτίμηση όμως να θεωρήσουμε τον χρυσό ως φούσκα, την στιγμή που παγκοσμίως απέχουμε πολύ απο το άνωθεν σενάριο, αφού πρέπει πρώτα να προηγηθεί το στάδιο της περαιτέρω φτωχοποίησης (ή ίσως και κάποια μεγάλη φυσική ή και όχι καταστροφή) για να κινηθεί το ενδιαφέρων των Καπιταλιστών και να ακολουθήσουν επενδύσεις.
Τέλος, όσο για το Bitcoin, είναι μια άλλη τάση που έχει δημιουργηθεί πέρα απ' τον χρυσό, όπου πρόκειται για ένα ηλεκτρονικό νόμισμα το οποίο δεν υπάγεται σε κάποια κεντρική νομισματική πολιτική, και χάρης την τεχνολογία κρυπτογράφισης δεν μπορεί να πληθωριστεί. Θα μπορούσε και αυτό να ήταν μια ανταπάντηση των αγορών απέναντι στον πληθωρισμό των κρατικών νομισμάτων. Βέβαια ούτε αυτό βασίζεται σε κάποια εγγυημένη ποσότητα πραγματικού πλούτου (χρυσού) οπότε η αξία του εξαρτάται απ' το πόσο γνωστό και αποδεκτό θα γίνει απο τον κόσμο.
1. http://www.xrimatistirio.gr/index_news.asp?id=57622
2. http://www.minyanville.com/businessmarkets/articles/government-shutdown-debt-ceiling-geithner-us/4/7/2011/id/33817
3. Hammes, David. and Douglas Wills. "Black Gold: The End of Bretton Woods and the Oil-Price Shocks of the 1970s," The Independent Review, v. IX, n. 4, Spring 2005. pp. 501–511.
4. http://www.theguardian.com/business/2003/feb/16/iraq.theeuro
5. https://www.rt.com/news/economy-oil-gold-libya/
6. http://www.usagold.com/reference/goldprices/1996.html
7. http://www.usagold.com/reference/goldprices/2006.html
8. http://goldprice.org/
Καταρχάς, για να γίνει κατανοητή η κατάσταση που επικρατεί, πρέπει να γίνει αντιληπτό το τι συμβαίνει αυτή την στιγμή στις Η.Π.Α. Πρόκειται για ένα κράτος υπερχρεωμένο, που μάλιστα έχει αναθεωρήσει 74 φορές το νομικό όριο του χρέους του (debt ceiling)², όμως όπως έχει δηλώσει και ο πρόεδρος της κεντρικής τους τράπεζας, δεν έχουν πρόβλημα καθώς μπορούν να τυπώσουν όσα δολάρια χρειάζονται ώστε να το αποπληρώσουν (ακολουθεί το απόσπασμα).
Αυτό που (σκοπίμως) δεν ανέφερε όμως ο πρόεδρος της FED, είναι το τι αξία θα έχουν αυτά τα δολάρια που θα τυπωθούν. Αυτό όμως είναι κάτι που δεν ενδιαφέρει και πολύ την Αμερικανική κυβέρνηση, καθώς αυτή θα καταφέρει και να αποπληρώσει τα χρέη της και να ρίξει τους μισθούς των εργαζομένων της ώστε να ανταγωνιστεί χώρες όπως την Κίνα.
Ιστορικά, η υποτίμηση του δολαρίου έχει ήδη ξεκινήσει απο το 1972, όταν ο Νίξον κατάργησε τον «κανόνα του χρυσού» όπου κάθε δολάριο αντιστοιχούσε σε μια συγκεκριμένη ποσότητα χρυσού, μετατρέποντάς το σε ένα νόμισμα όπου η αξία του εξαρτάται καθαρά απο την πίστη που έχει ο κόσμος σε αυτό.
Μη έχοντας οι Η.Π.Α κάποιο μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής (όπως είχανε μετά τον Β' ΠΠ, όπου και ήταν ο λόγος που επικράτησε το δολάριο) και όντας πλέον ένα νόμισμα που βασίζεται στην πίστη, αυτό που κρατάει ακόμα το δολάριο σε μια σχετικά καλή ισοτιμία είναι ότι είναι το νόμισμα πάνω στο οποίο εμπορεύεται το πετρέλαιο.
Η νομισματική πολιτική των Η.Π.Α όμως είναι προφανές πως προκαλεί αντιδράσεις στις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, οι οποίες ήδη απ' το 1973 αντιδράσανε προκαλώντας την τότε «Πετρελαϊκή κρίση», η οποία αν και είχε αφορμή τον «Πόλεμο των έξι ημερών», αίτιο είχε την απόρριψη του κανόνα του χρυσού απο τις Η.Π.Α για την οποία ο ΟΠΕΚ δήλωνε ότι, από τότε και στο εξής, θα τιμολογούσε το βαρέλι πετρελαίου έναντι χρυσού³.
Άλλες αντιδράσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών ήταν όταν το Ιράκ δήλωσε πως πλέον δέχεται και ευρώ ως μέσο συναλλαγής⁴ και όταν ο Καντάφι στην Λιβύη προσπάθησε να δημιουργήσει ένα δικό του χρυσό νόμισμα και να πληρώνεται σε αυτό⁵.
 |
| Οι αυξήσεις τιμών κατά το 1973-1974 υπερκάλυψαν την τότε διαφορά του δολαρίου έναντι του χρυσού |
Είναι προφανές λοιπόν πως κάποιο άλλο νόμισμα πρόκειται να διαδεχθεί το δολάριο. Αν και χάρης την μεγάλη εξαγωγική οικονομία της Κίνας το Κινεζικό Ρενμινμπί (Γιουάν) θα μπορούσε να είναι αυτό, ο Ασιατικός Καπιταλισμός προτιμά -μεταξύ άλλων- ασταθή νομίσματα για να προσφέρει μικρότερους μισθούς (αν και υπάρχουν και τρίτοι τρόποι για να κάνει κανείς αυτό, π.χ στην Ευρώπη εφαρμοζεται ως «λιτότητα»).
Αν και ούτε και για το Ευρώ ισχύει ο κανόνας του χρυσού ώστε να αντιστοιχεί σε μια εγγυημένη ποσότητα πλούτου και να θεωρείται έμπιστο, δείχνει να κερδίζει έδαφος έναντι του δολαρίου λόγω του ότι η ισοτιμία του είναι πιο σταθερή σε σχέση με τα υπόλοιπα νομίσματα.
Παρ' αυτά, οι πιθανότητες να επιστρέψει ο κανόνας του χρυσού για κρατικά νομίσματα είναι ελάχιστες (για το δολάριο συγκεκριμένα, είναι μηδαμινές), ταυτόχρονα χάνεται η εμπιστοσύνη πρός όλα τα παραστατικά νομίσματα, οπότε όπως όλα δείχνουν το νόμισμα που θα επικρατήσει άτυπα είναι ο χρυσός, και μια ματιά στις τιμές του είναι αρκετές για να το καταλάβει κανείς, καθώς απ' το 1996 μέχρι σήμερα, η τιμή του έχει τριπλασιαστεί⁶ ⁷ ⁸.
Πολλές αναλύσεις βλέπουν το χρυσό ως φούσκα. Μακροπρόθεσμα είναι. Είναι γενική αλήθεια πως ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα σκληρό νόμισμα (έστω ακόμα και άτυπα), και μελλοντικά θα έρθει κάποια στιγμή που οι Καπιταλιστές παρακεινούμενοι απο τις ευκαιρίες που προσφέρει η εξαθλιωση της οικονομικής κρίσης θα αρχίσουν να επενδύουν τον χρυσό που συγκεντρώνουν σήμερα. Κατά προσωπική εκτίμηση, πρόκεται για μια βεβιασμένη εκτίμηση όμως να θεωρήσουμε τον χρυσό ως φούσκα, την στιγμή που παγκοσμίως απέχουμε πολύ απο το άνωθεν σενάριο, αφού πρέπει πρώτα να προηγηθεί το στάδιο της περαιτέρω φτωχοποίησης (ή ίσως και κάποια μεγάλη φυσική ή και όχι καταστροφή) για να κινηθεί το ενδιαφέρων των Καπιταλιστών και να ακολουθήσουν επενδύσεις.
Τέλος, όσο για το Bitcoin, είναι μια άλλη τάση που έχει δημιουργηθεί πέρα απ' τον χρυσό, όπου πρόκειται για ένα ηλεκτρονικό νόμισμα το οποίο δεν υπάγεται σε κάποια κεντρική νομισματική πολιτική, και χάρης την τεχνολογία κρυπτογράφισης δεν μπορεί να πληθωριστεί. Θα μπορούσε και αυτό να ήταν μια ανταπάντηση των αγορών απέναντι στον πληθωρισμό των κρατικών νομισμάτων. Βέβαια ούτε αυτό βασίζεται σε κάποια εγγυημένη ποσότητα πραγματικού πλούτου (χρυσού) οπότε η αξία του εξαρτάται απ' το πόσο γνωστό και αποδεκτό θα γίνει απο τον κόσμο.
1. http://www.xrimatistirio.gr/index_news.asp?id=57622
2. http://www.minyanville.com/businessmarkets/articles/government-shutdown-debt-ceiling-geithner-us/4/7/2011/id/33817
3. Hammes, David. and Douglas Wills. "Black Gold: The End of Bretton Woods and the Oil-Price Shocks of the 1970s," The Independent Review, v. IX, n. 4, Spring 2005. pp. 501–511.
4. http://www.theguardian.com/business/2003/feb/16/iraq.theeuro
5. https://www.rt.com/news/economy-oil-gold-libya/
6. http://www.usagold.com/reference/goldprices/1996.html
7. http://www.usagold.com/reference/goldprices/2006.html
8. http://goldprice.org/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου